Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi

Yazar: GNS Hukuk & DanışmanlıkHukuki kontrol: Av. Gülizar Naz SönmezBüro: Bitez, Bodrum/Muğla

KISA CEVAP

Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi bakımından kabulüyle; tenfiz ise icra edilebilirliğiyle ilgilidir. Hangi yolun gerektiği kararın içeriğine ve Türkiye’de istenen sonuca göre belirlenir. Bazı yabancı boşanma kararları için şartları varsa idari tescil yolu da bulunur.

İstenen sonucu önce tanımlayın

Yurt dışında boşanıldığının nüfus kaydına işlenmesi ile para alacağının Türkiye’de tahsili aynı talep değildir. Tek bir yabancı kararda boşanma, nafaka, tazminat ve diğer hükümler birlikte bulunabilir. Bunların her biri için gerekli yol ayrı değerlendirilebilir. Kararın yalnızca başlığı değil, hüküm kısmının tamamı incelenmelidir. [TANIMA]

Kesinleşme ve savunma hakkı

Kararın verildiği ülkede usulen kesinleşmesi ve bunu gösteren belge önemlidir. Yargılamada karşı tarafın usulüne uygun çağrılması ve savunma imkânı da değerlendirme konusu olabilir. Karar örneği, kesinleşme kaydı ve tebligat belgeleri birbirinden ayrı istenebilir. Apostil veya diğer tasdik usulü, bu maddi ve usuli koşulları tek başına karşılamaz.

Tanıma ve tenfiz şartlarının farkı

MÖHUK kapsamında kamu düzeni, münhasır yetki ve diğer şartlar incelenir. Tenfizde karşılıklılık şartı önem taşırken tanımada bu şartın aranmadığı ayrımı gözetilmelidir. Türkiye’deki mahkeme, kural olarak yabancı davayı esasından yeniden görmez; tanıma veya tenfiz koşullarını değerlendirir. Her yabancı kararın Türkiye’de aynı etkiyi doğuracağı söylenemez. [MOHUK] [TANIMA]

Boşanmada idari tescil seçeneği

5490 sayılı Kanun m. 27/A ve ilgili düzenlemelerde, belirli yabancı boşanma ve benzeri kararların nüfus kütüğüne idari yoldan tescili düzenlenmiştir. Başvuru şartları, tarafların durumu ve kararın niteliği birlikte incelenir. Nüfusa tescil, karardaki nafaka veya tazminat gibi hükümlerin Türkiye’de zorla icrası anlamına gelmez. Bu hükümler için ayrıca yargısal yol gerekebilir. [TESCIL]

Çeviri ve temsil hazırlığı

Tam kararın ve gerekli eklerin usulüne uygun Türkçe çevirisi hazırlanır. Kimlik bilgileri, eski soyadları ve adresler karşılaştırılır. Yurt dışından temsil için gereken vekâletname, dosya türüne uygun düzenlenmelidir. Eksik sayfalı karar veya yalnızca sonuç ekranı çoğu zaman sağlıklı değerlendirme için yeterli değildir. Belge listesi kararın ülkesine ve talebe göre kesinleştirilir.

Yetki ve icra aşaması

Görevli ve yetkili mahkeme, kararın konusu ve ilgili kurallar çerçevesinde belirlenir. Tebligatın yurt dışına yapılması süreci etkileyebilir. Tenfiz kararı alınması da alacağın fiilen tahsil edildiği anlamına gelmez; sonraki icra ve malvarlığı incelemesi ayrı aşamadır. Miras veya taşınmazla bağlantılı yabancı kararlar için özel hukuk ve yetki kuralları ayrıca incelenmelidir.

Belge hazırlığı

Bu liste ilk inceleme içindir; işlem ve kişisel duruma göre ek belge gerekebilir.

Yabancı kararın eksiksiz resmî örneği
Kesinleşme ve gerekli tebligat kayıtları
Tasdik ve Türkçe çeviriler
Taraf kimlik ve adres bilgileri
Talebe uygun vekâletname ve Türkiye’de istenen sonuç

Sık sorulan sorular

Apostil tanıma kararı yerine geçer mi

Hayır. Tasdik ile yabancı kararın Türkiye’de hukuki etki doğurması ayrı konulardır.

Her boşanma kararı için dava gerekir mi

Şartları varsa idari tescil yolu bulunabilir. Diğer hükümler için ayrıca tanıma veya tenfiz gerekebilir.

Tenfiz kararı paranın tahsilini garanti eder mi

Hayır. İcra ve borçlunun malvarlığı ayrı değerlendirilir.

Hukuki dayanak ve kaynaklar

[MOHUK] 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunm. 20, 43, 50–59. Resmî bağlantı tam metin erişiminde zaman aşımı verdi; ilgili UYAP kayıtlarıyla birlikte avukat kontrolü gerektirir.
[TANIMA] UYAP tanıma ve tenfiz değerlendirmesiTanıma ve tenfiz ayrımı; kamu düzeni ve esastan yeniden inceleme yasağı.
[TESCIL] NVI yabancı kararların nüfus kütüğüne tescili yönetmeliği5490 sayılı Kanun m. 27/A kapsamındaki idari tescil yolu.

Kaynak taraması, sorumlu avukatın güncel mevzuat ve içtihat incelemesi yerine geçmez.

İlgili rehberler

Bu metin genel bilgilendirme içindir. Kişiye özgü hukuki görüş yerine geçmez. Süreye bağlı bir işlem veya tebliğ edilen karar varsa dosya ayrıca değerlendirilmelidir.