Tereke yalnızca taşınmazlardan oluşmaz

Banka hesapları, alacaklar, şirket payları ve taşınırlar kadar kredi, vergi veya diğer borçlar da araştırılmalıdır. Aile üyelerinin bildiği varlıklar eksiksiz envanter sayılmaz. Hangi kurumdan hangi bilgi alınacağı, mirasçılık sıfatı ve temsil yetkisiyle birlikte planlanır. İlk listede bilinen, doğrulanan ve araştırılan kayıtların ayrılması hem paylaşımı hem borç incelemesini kolaylaştırır.

Vasiyetname bulunduğunda ne yapılır

Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişinin ölümden sonra teslim yükümlülüğü gündeme gelir; belgenin geçersiz olduğu düşünülse bile saklanması veya yok edilmesi doğru değildir. Sulh hukuk mahkemesindeki açılma ve bildirim süreci, belgenin bütün hükümlerinin kesin olarak geçerli olduğunun tespitiyle aynı değildir. Asıl belgenin korunması, düzenleme tarihi ve daha sonraki belgelerin araştırılması önem taşır. [TMK]

Şekil ve ehliyet neden önemlidir

Resmî, el yazılı ve istisnai sözlü vasiyet biçimlerinin şartları farklıdır. Bilgisayarda yazılıp imzalanan bir metnin her durumda el yazılı vasiyet sayılacağı söylenemez. Düzenleme anındaki ehliyet, iradenin oluşumu ve şekil koşulları birlikte ele alınır. Geçerliliğe ilişkin iddialar, belgenin içeriğinden duyulan memnuniyetsizlikten ayrı hukuki sebeplere dayanmalıdır. [TMK]

Saklı pay ve iptal aynı şey değildir

Bir vasiyetin geçerliliğine yönelik iptal talebi ile saklı payı zedeleyen kazandırmalar için tenkis talebi farklıdır. Kimin talepte bulunabileceği, hangi kazandırmaların hesaba katılacağı ve süreler ayrı değerlendirilir. Miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemler de bazı uyuşmazlıklarda önem taşıyabilir. Her mirasçıya eşit pay verilmemesi tek başına vasiyetin geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Borçlar ve mirası reddetme seçeneği

Mirasın reddi bakımından kanuni süre ve başlangıcı önemlidir; genel kural üç ay olmakla birlikte kişinin sıfatı, öğrenme ve özel durumlar ayrıca incelenmelidir. Tereke işlerine müdahale eden bazı davranışların ret hakkına etkisi olabilir. Bu nedenle borç şüphesi bulunan dosyada önce satış veya para çekme işlemi yapıp sonra ret seçeneğini değerlendirmek uygun değildir. [TMK]

Koruma tedbirleri ve paylaşım planı

Malvarlığının kaybolması veya belgelerin yok olması riski varsa koruyucu yargısal yollar değerlendirilebilir. Tespit, yönetim ve paylaşım aynı amaçla yapılan işlemler değildir. Mirasçıların birbirine verdiği bilgi, borç ödemeleri ve elde edilen gelirler tarihleriyle kaydedilmelidir. Yabancı ülkedeki mallar ve belgeler için uygulanacak hukuk ayrıca incelenir. Tereke envanteri tamamlandıkça paylaşım için gerçekçi bir zemin oluşur.

Belge hazırlığı

Bu liste ilk inceleme içindir; işlem ve kişisel duruma göre ek belge gerekebilir.

• Ölüm ve mirasçılık kayıtları
• Vasiyetnamenin aslı ve önceki sürümleri
• Bilinen varlık ve borç listesi
• Düzenleme koşullarını gösteren belgeler
• Öğrenme tebliğ ve işlem tarihleri

Sık sorulan sorular

Hukuki dayanak ve kaynaklar

1. [TMK] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunum. 495 ve devamı, 531–544, 598–606, 640–642, 698–699. Güncel konsolide metin yayın öncesi avukat kontrolü.
2. [TMKPDF] Aile Bakanlığı Türk Medeni Kanunu metniResmî kurumda yayımlanan metin; eski kopya olabileceğinden tek başına güncellik kanıtı değildir.
3. [MIRAS] UYAP yabancılık unsurlu mirasta yetki değerlendirmesi5718 sayılı Kanun m. 20 ve 43; miras ve yetki ayrımı.

Kaynak taraması, sorumlu avukatın güncel mevzuat ve içtihat incelemesi yerine geçmez.

İlgili rehberler

• Yurt dışında yaşayanlar için mirasçılık belgesi ve veraset işlemleri
• Miras paylaşımı ve ortaklığın giderilmesi süreci
• Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi
• Tereke envanteri için varlık ve borçların hazırlanması
• Vasiyetnamenin açılması iptali ve tenkis arasındaki fark