Yabancı çalışan istihdamında çalışma izni ve işveren yükümlülükleri

Yazar: GNS Hukuk & DanışmanlıkHukuki kontrol: Av. Gülizar Naz SönmezBüro: Bitez, Bodrum/Muğla

KISA CEVAP

Yabancı çalışan istihdamında ikamet durumu, çalışma izni veya muafiyet ihtiyacı, işin niteliği ve işveren koşulları birlikte değerlendirilir. İkamet kartı veya iş sözleşmesi tek başına çalışma yetkisi vermez. İzin öncesi hazırlık kadar izin sonrasındaki işveren ve sosyal güvenlik yükümlülükleri de planlanmalıdır.

Çalışma hakkının dayanağını belirleyin

Yabancının mevcut statüsü, yapacağı iş ve muafiyet ihtimali ilk incelemenin konusudur. Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler ile ön izin gerektiren işler ayrıca değerlendirilir. İstihdam ilişkisini yalnızca sözleşmenin adıyla nitelendirmek yeterli değildir; fiilen yapılacak iş önemlidir. Kapsamda bulunan kişinin çalışmaya başlamadan önce gerekli izni veya muafiyeti alması gerekir. [CALISMASS]

İşveren kriterleri tek bir sayıdan ibaret değildir

Çalışma izni değerlendirmesinde istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri ile sektörel veya kişisel istisnalar bulunur. Kaynaklar bölümünde bağlantısı bulunan Bakanlık sayfasında 3 Ağustos 2026 yürürlük tarihli hükümler de yer almaktadır. Bu nedenle eski bir çalışan sayısı veya sermaye eşiğini bütün başvurulara uygulamak doğru değildir. İşyerinin ve yabancının hangi hükme girdiği güncel metin üzerinden belirlenmelidir. [CALISMA]

Yurt içi ve yurt dışı başvuru

Başvurunun nereden yapılacağı kişinin Türkiye’deki statüsüne göre değişebilir. Konsolosluk ve işveren başvuru aşamaları varsa bunların birbiriyle uyumu ve süreleri takip edilmelidir. Belgelerde görev unvanı, işyeri bilgisi ve ücretin aynı olması önemlidir. Sistem kaydı oluşturulmasıyla başvurunun tamamlanmış veya kabul edilmiş olması birbirinden ayrılmalıdır.

İzin belirli koşullara bağlı olabilir

İznin türü, işveren, işyeri ve görev kapsamı kontrol edilmelidir. Başka işverene geçiş veya görev değişikliği her durumda mevcut izinle karşılanmayabilir. Şirket ortağı olmak da bütün çalışma izinlerinden otomatik muafiyet sağlamaz. Bir değişiklik planlandığında önce yeni işlem gerekip gerekmediği ve mevcut iznin etkisi araştırılır. [CALISMASS]

İzin sonrası süreç

Onaydan sonra işe başlama, sosyal güvenlik, bildirim ve uzatma yükümlülükleri takip edilmelidir. Çalışma izni, iş hukukundan doğan ücret, çalışma süresi ve iş sağlığı güvenliği yükümlülüklerini kaldırmaz. İşveren dosyasında izin kapsamı ve son geçerlilik tarihi görünür tutulmalıdır. İşten ayrılma veya izin kapsamını etkileyen değişiklikler de gerekli bildirimler yönünden ele alınır.

Ret ve izinsiz çalışma riski

Ret gerekçesi, tebliğ tarihi ve uygun itiraz veya dava yolu değerlendirilir. Eksik belgelerin tamamlanması, her ret sebebinin ortadan kalkacağı anlamına gelmez. İzin alınmadan işe başlanması hem çalışan hem işveren bakımından idari sonuçlar doğurabilir; yabancının kalış durumu da etkilenebilir. İşe başlangıç takvimi başvuru yapılacağı varsayımına değil, hukuken geçerli çalışma yetkisine göre düzenlenmelidir.

Belge hazırlığı

Bu liste ilk inceleme içindir; işlem ve kişisel duruma göre ek belge gerekebilir.

Yabancının kimlik ve mevcut statü belgeleri
Görev tanımı ve sözleşme
İşverenin ticari mali ve istihdam kayıtları
Gerekirse diploma ve ön izin belgeleri
Başvuru izin ve uzatma takvimi

Sık sorulan sorular

İkamet izniyle çalışılabilir mi

İkamet izni tek başına genel çalışma yetkisi vermez; çalışma izni veya muafiyet durumu ayrıca incelenir.

Her yabancı için aynı işveren şartları mı aranır

Hayır. Güncel kriterlerde sektör, iş ve kişinin durumuna bağlı istisnalar vardır.

İşveren değişince izin kullanılmaya devam eder mi

İzin türü ve kapsamına göre yeni başvuru veya işlem ihtiyacı değerlendirilmelidir.

Hukuki dayanak ve kaynaklar

[CALISMA] ÇSGB çalışma izni değerlendirme kriterleriİstihdam, mali yeterlilik, ücret ve istisnalar; sayfa 3 Ağustos 2026 yürürlük tarihli düzenleme de içeriyor.
[CALISMASS] ÇSGB çalışma izni sıkça sorulan sorular6735 sayılı Kanun çerçevesinde başvuru ve izin esasları.

Kaynak taraması, sorumlu avukatın güncel mevzuat ve içtihat incelemesi yerine geçmez.

İlgili rehberler

Bu metin genel bilgilendirme içindir. Kişiye özgü hukuki görüş yerine geçmez. Süreye bağlı bir işlem veya tebliğ edilen karar varsa dosya ayrıca değerlendirilmelidir.